Tom Vulf (1931-2018) - Amerika jurnalist-yazarı, "yeni jurnalistikanın" banisi deyib ki:

"Bədii ədəbiyyat və jurnalistika fəndləri və parlaqlığı ilə deyil, məqsədləri ilə fərqlənir. Jurnalistikanın məqsədi - gerçəkliyin araşdırılması, dərkidir. Prozanın (nəsrin) məqsədi - gerçəklikdən estetik müdafiədir, poeziyadır, gözəllikdir".

*** (şeir)

Gicgahımı yandıran günəş,

Ayaqlarımdan qaçan kölgələr,

Addımlar.

Tappıltı.

Ovcuma süzülən göz yaşları.

Boğazımda kilidlənmiş səslər.

Ürəyimin nataraz döyüntüsü.

Duyğuların fırtınası.

Və

Qəfil sənsizlik.

Sima

Coşqulu dəniz (şeir)

Dənizi sevirəm.

Soyuq su üstümə çilənəndə,

Dalğalar xışıltıyla ayaqlarıma şığıyanda

Qorxmuram ki...

Qollarımı geniş açıb

Asimanı, günəşi,

Bu dənizi

Gucmaq istərəm -

E-he-he-heyyyy!

Səsim buludlara çatırmı?

Beynimdə qaynayan fikirlər

Dənizə xoş gəlmir,

Acı xatirələrimi silmək üçün

Dalğalar üstümə kükrəyir,

Aşıb-daşır,

Köpüklənərək, uzaqlaşır...

İnanıram, bir gün

Qırılmış ümidlərimi

Özünü doğrultmayan gözləntilərimi

Yeniləyəcəm,

Və yenə də dənizin yanına gələcəm –

Dəli dalğaların qoynuna.

E-he-he-heyyyy...

Sima

Yırtıcı fikirlər (şeir)

 

Bilirsən,

Bəzən beynimdə qaynaşan fikirlər

Yırtıcı heyvan kimidir,

Gərək kilidləyəsən onları

Ki, coşub

Xəsarət yetirməsin.

Gecələr

Fikirlər

Vəhşi caynaqlarını yonaraq

Beynimi cırmaqlayır,

Mənə hakim olmaq istəyir -

Hakim və həkim.

Mən isə  

Qamçıyla vurub

“Alle-hooop!” qışqırıb

Fikirləri

Əhliləşdirirəm

Hər gecə...

Sima

Kıracdan möhtəşəm bir şarkı. "Razısan, gəl mənimlə"...

https://www.youtube.com/watch?v=Hq9qU2kY1Hg


Eski bir gelinliğe bir bakır bileziğe 
Annemden kalan bu yüzüğe 
Razıysan gel benimle 
Bir tanırım var bir gitarım 
Şu dünyada yapyalnızım 
Yarınımdan umutsuzum 
Razıysan gel benimle 
Bir lokma ekmeğe 
Bir yudum su içmeye 
Yine de şükretmeye 
Razıysan gel benimle 
Bir tanrım var bir gitarım 
Şu dünyada yapyalnızım 
Yarınımdan umutsuzum 
Razıysan gel benimle 
Bazen aç bazen susuzluk 
Razıysan gel benimle

"Mətbəx yazıları" silsiləsindən

Artıq hər birimiz real insan olmaqla yanaşı, həm də virtual bir varlığıq. Zaman keçdikcə, reallıqdan imtina edib, tam virtual olmaq təhlükəsi varmı? Bu fikir zaman-zaman ağlıma gəlir... Özümlə əlaqələndirmirəm, hərçənd virtual ünsiyyəti, virtual gəzişməni, mütaliəni və s. daha çox sevmişəm - amma mənə görünən budur ki, gerçəkliyin çətinliyindən, ətrafdakı insanlarla anlaşma nöqtəsini tapmamaqdan, və s. səbəblərdən qaçaraq, virtualda təklənən insanların sayı artmaqdadır. Cismani tək, amma virtual dünyada minlərlə dostla... Bu, mənə plasebo effektini xatırladır - xəstəyə əsil dərman deyil, əhəmiyyətsiz bir "dərman" verirlər, xəstə də dərmanın effektivliyinə inanaraq, məhz özünün inam və inanc gücü ilə sağalır; yəni, əslində neytral olan, amma xəstənin daxili inamı ilə "sağaldıcı" effektlə yükləndirilən bir vasitə.

Yaponiyada tənha qocaların ölümündən sonra onlardan miras qalmış əşyalar xüsusi şirkətlər tərəfindən daşınıb ucuz satılır - bu əşyalara sahib çıxan kimsə olmur, çünki varislər yoxdur. İndi belə biznes şirkət sahiblərinə milyardlar qazandırır, axı bu əşyalar adi istehlakçı baxımından dəyərsizdir - köhnə kitablar, tozlanmış fotolar, nimdaş paltarlar, rəngi siyrilmiş qazan-quzan kimə lazımdır axı... Halbuki,  bu əşyaların sahibi həmin kitabı oxuyarkən, həmin qazanda yemək bişirərkən, bəlkə də həmən an xoşbəxt idi...

Sima, avqust, 2018

"Mətbəx yazıları" silsiləsindən

Nə vaxtdan bəri müşahidəçi olmuşam. Sanki həyat məndən kənarda gurlayır, axır, qaçır, keçir. Kənarlaşmanın səbəbini öz ruhsal durumumda görürəm, amma hələlik bu komfort müşahidəçi zonasından çıxmaq üçün bir təkana, təpiyə, dümsüklənməyə, diksinib ayılmağa ehtiyac görmürəm. Psixoloqlar bunu nevrotik vəziyyətlə izah edirlər, amma mən bunu sadəcə"yığım" adlandırıram - hadisələri, hissləri, qarşılaşdığım insanları, oxuduğum yazıları beynimin gizli bir guşəsinə "yığıram", zamanı çatanda yaddaş sandığından onları çıxarıb, yazılarıma hopduracam.
Mənim daxili və zahiri (kənar) zaman duyumum bir-birindən fərqlənir - bunu təzə kəşf etmişəm özümdə. Daxili zamanım sürətlidir, qaçaraqdır, zahirdə isə çox ləng, tələskən olmayandır, sanki bir dəqiqəmə 10 dəqiqə sığmışdır. Bəlkə də zamanların ziddiyəti ucbatından elə bir yerdə daban döyürəm  - nə irəli gedirəm, nə geri, ona görə ancaq "yığmaqla" məşğulam :)

Valeri Mixalisın. Ətirli ədəbiyyat (ətirlər bədii ədəbiyyatda)

Tərcüməçidən: İnternetdə gəzişərkən, təsadüfən (bilirsiniz də, ən yaxşı nələrisə təsadüfən əldə edirik J) ətirlərə və müasir əttarlara həsr edilmiş bir səhifəyə gəlib çıxdım. Ətirləri sevdiyimdəm (hansı qadın ətir sevməz ki?), səhifədə yerləşdirilmiş yazılara ötəri nəzər salarkən, rus əttarı, əttarlıq icmalçısı Valeri Mixalisını kəşf etdim. Bu gənc adam həm özünün ətir biznesini qurmuş, həm də ətirlər, əttarlıq haqqında  xeyli yazılar yazmışdır, və yazmaqdadır. Onun ətirlər və ədəbiyyatla bağlı  yazısını müəyyən ixtisarlarla təqdim edirəm.

Orxan Fikrətoğlu. "Yazı yazılmayanda" yazısından :)))))

Seçmə aforizmlər
- yük qatarı kimi icim yüklüdü;
- qabaq acı sözü də şirin söz kimi həzm edə bilirdim. İndi şirin söz belə mənə acı gəlir;
- dəymiş xurma kimisən, əl vursam, budaqdan yerə düşəcəksən;
- fikrini mənə kişi kimi çatdır;
- yadlaşmaq asan deyil. Doğmalara yad olmaq səndən güc tələb edir;
- səhər açılan kimi gecə düşür;
- külfətimin əsiriyəm, miniblər belimə;
- elə düşünürlər ki, tramvay kimi relsdən çıxan deyiləm;
- adi, evdar kiçik qəhrəman!
- uşaqlarının onun dəvə olmasından xəbəri belə yoxdur;
- elə insanlar var ki, onlar sənin ömrünə düzəlişlər etsin deyə gəlirlər;
- uşağın adını nənəsi qoymuşdu. Ona görə də qocaydı;
- insan qurda ikiüzlü olmadığı üçün hörmət edir;
- insan dünyada yaşayım deyən gündən aciz olub;
- mən qurd kimi ölümü tanısam da, insan kimi ondan qorxuram;
- mətn insanı dəyişmir, duruldur. İçini yuyur...

(tam mətn: Ədəbiyyat qəzeti, 07.10.2017)

NARGİS-dən çox lirik bir payız essesi. "Sen"tyabr tənhalığı

"Ədəbiyyat" qəzeti, 07.10.2017




Gözlərimizi uzaqlara zilləyib gəlməyini gözləmək kimidir çox vaxt həyat.
Bir fincan qəhvə hazırlayıb, kofein dadında "sən"tyabr sübhündən boylanıram yenə keçmişə.
Bütün gələcəklər yenə keçmiş rəngindədir. Bütün keçmişlər isə günahkardır.
Sənlə dolu xoşbəxtliklərimin yaşandığı keçmişlər bir az qaranlıqdır, bir az da bədbəxtdir, əzizim.
Təcrid olunmuş sevgilər sahibsiz və yarımçıq qalmağa məhkummuş.
Öyrəndim artıq...
Yenə bir "sən"tyabr başladı ömür səhifəmdə. Yenə solacaq çiçəklər, töküləcək bütün yarpaqlarımız. Çılpaq ağac tək güclü görünməyə çaslışacağıq, çılpaq ağac tək ümidli...
Bütün sentyabrlar kimi  bu sentyabr da solğun sənlərlə dolub-daşacaq.
Qəhvə qoxusu hopmuş xatirələrdə yaşayırsan, əzizim.
Nimdaş mənsizliklərimdə bir ovuc peşmanlıq qırıntıcı.
Mən sarılıb peşmanlıqlarıma, özümü həbs edirəm bir vaxt sən dolu otağıma.
Mənim monoton təkliklərim, sənin neologizmlərlə dolu xoşbəxtliklərin...
İroniyalarla dolu  qəhqəhələrimi unuduram köhnə kitab rəfində...
Geyinib yolka rəngində yağmurluğumu.
Açmadan çətirimi.
Addımlayıram neft qoxuyan şəhərin gülümsəməyən insanlarının gəzişdiyi küçələrdə...
Bu "sən"tyabrın nə istədiyini bilməyən  şımarıq yağışlarında unutmaq istəyirəm ikimizi...
Nifrət etmək istəyirəm,
yaşanan bütün yarımçıqlıqlarımıza...