Tərcümələrimdən. Emili Dikinson (1830 — 1886), ABŞ şairi

 

Üç dəfə ayrıldıq nəfəsimlə mən

(bu şeirdə şairə ölümlə üz-üzə gəldiyi (böyük ehtimalla suda boğulma təhlükəsi) anı və nəfəsi ilə vidalaşmasını təsvir edir)

   № 598 

Üç dəfə — ayrıldıq — nəfəsim  — və mən —,

Üç dəfə —  nəfəsim – tıxandı həmən –

Cansız bir yelpiyə hərəkət verdi

Dalğalar da — ağuşunda tutmaq istədi.

 

Üç dəfə — dalğalar məni qaldırdı —

Sonra da endirdi — sanki bir topam —

Sonra mavi üzlər mənə tuş gəldi —

Bir nicat təknəsi geri çəkildi.

 

Təknə uzaqlaşdı — onu izlədim —

Ölüm anında mən — hey fikirləşdim   —

Nə qədər də xoşdur təknəni görmək,

Ordakı şəxslərin üzün  seyr etmək —

 

Dalğalar səngidi — nəfəs isə — yox —

Küləklər — uşaq tək — susdu, lal oldu—

Sonra Günəş doğub öpdü canımdan —

Və dikəldim suda — həyata davam! —

  

Sima

Tərcümələrimdən: Bert Leston Teylor (1866-1921). Harasa aparan o yol

 http://eng-poetry.ru/PoemE.php?PoemId=27480

 

Dərin və qaranlıq yerlərdən keçib,

Quru, çılpaqlaşmış yerlərdən ötüb,

Uzanır dünyanın tam sərhədinə  

Harasa aparan  o yol.

 

Şərq elə şərqdir, qərb elə qərbdir,

Şimal isə yerləşir onların arasında.

O kəs xöşbəxtdir ki, ayağı dəyib

O sərin, yamyaşıl olan o yola. 

 

Yolların yoludur hər kəsə o yol,

Kim ki, cürət edib gedər həvəslə,

Orada heyvanlar hey bir iz salar,

Budaqları qırıb bir cığır açar.

 

Gur dolaşıq kolların saxladığı sirr,

Qarşımızda addım-addım açılar,

Otlar və yarpaqlar gün şüasında

Xoş ətirlərini hər yerə yayar. 

 

Günəşdə bu ətir daha şirindir

Kimyagər küpündən qalxan qoxudan.

Bu ətirlə dolu gün qurtaranda

Hər gecə ulduzlar axar səmadan.

 

Ah, şərq elə şərqdir, qərb də ki, qərbdir,

Və şimal uzanır orda füsunkar.

Nə xoşbəxtdir insan, azad addımda,

Harasa aparan o yolda.

Sima

Tərcümələrimdən. Rabindranat Taqor. Qızıl təknə (1894).

 Rabindranat Taqor  (1861 – 1941) - dahi hind və benqal şairi, yazıçısı, filosofu, Nobel mükafatçısı (1913)

 Göydə bulud çağlayır, yağış tökür sel kimi,

Çay kənarında təkəm, qəmliyəm, ümidsizəm..

Biçin bitdi, yığıldı xırmanlara çəltiklər,

Çay da daşıb kükrəyir, sanki dəli olubdur,

Məhsulu yığan zaman yağış dövrü doğuldu.

 

Bir kiçicik tarlada tamam yalqız qalmışam,

Hər tərəfdə sel axır, burulğanlar fırlanır.

Qarşı sahildə yaman kölgələr var, qapqara,

Dumanlı sübh çağında kənd üstündə buludlar –

Çayın bu sahilində tək qaldım mən tarlada.

 

Gələn kimdir görəsən, təknəylə yaxınlaşır, -

Nəğmə səsi uzaqdan, tanış gəlir oxuyan.

Yelkənlərini gərib, təknə üzür irəli,

Vurur dalğa təknəni, dalğalar dəli kimi,

Tanıyıram təknəni.  

 

Ey təknəçi,  sən indi səfər edirsən hara? 

Yaxınlaş  bu sahilə, lövbəri sal yanımda.

Haraya istəsən get, kimə istəsən pay ver,

Bircə anlıq bura gəl, sevinclə sən gülümsə,

Mənim qızıl düyümü apar ver sən hər kəsə.   

 

Götür, nə qədər tutur, yüklə sən bu qayığa,

"Yenə varmı?" – soruşdun. Qalmadı, verdim daha. 

Çay kənarında qalıb, uzun müddət gözləyib,

Nəyim varsa yığaraq,  çəltiyimi düzləyib,

Gərgin əmək sərf edib, verdim sənə büsbütün.

İndi mənə rəhm eylə, apar məni özünlə.

 

“Yer yoxdur, qalmayıb heç, təknəm çox balacadır”.

Mənim qızıl çəltiyim təknədə dolub daşır.

Yağışlı göy üzündə qalın buludlar qaçır,

Boş sahildə qaldım mən, təknəsə uzaqlaşır,

Yenə təkəm, məhsulum - nəyim vardısa, getdi -

Qızıl təknə özüylə harasa sürüklədi.

Sima

Tərcümələrimdən. Sergey Yesenin. Axşam sükutunda sən ağlayırdın (1913)

 Axşam sükutunda sən ağlayırdın,

Acı göz yaşların damırdı yerə,

Elə kədərliydim, pərişandım ki,

Heç bir-birimizi duymadıq yenə.

 

Uzaq diyarlara sən çıxıb-getdin,

Bütün xəyallarım rəngsiz bozardı,

Yenə də tək qaldım, yenə tənhayam,

Ruhum iztirabla yenə sozaldı.

 

Hər  dəfə gedirəm, hər axşamcağı

Görüş yerimizin ziyarətinə,

Arzularımdasan, ey gözəl mələk,

Sükutda hönkürtün səslənir mənə.

Sima

Şeir dəftərçəmdən. Yaz yağışı (şeir-tavtologiya)

 

Yaz yağışı yaşıl yarpaqları yudu,

Yüyürdü yaşıllaşan yamaclara,

Yumrubaş yalçın yanardağlara.

 

Yoldu yemişanları, yovşan yorğanlarını, 

Yapışdı yolların yaqut yaxasından.

Yayıldı yumuşaq yoxuşlara,

Yırğalandı yelləncəkdə yüngül-yüngül…

Yeniləndi  yulduz-yulduz yarpaqlar.

 

Yatmış yeri yağış yuxuda yaxaladı,

Yaz yollarını yenə  yasəmənlə yaşatdı,

yaraşıqlatdı.

Sima

Tərcümələrimdən. Robert Börns. Ürəyim dağlardadır

 Robert Börns   (1759 — 1796)  - Şotlandiyanın milli şairidir. "Ürəyim dağlardadır" şeirində o, dağlara sevgisini, vətən həsrətini ön palan çəkir, Şotlandiyanın təbiətini və dağların əzəmətini göstərir.

Ürəyim dağlardadır, burda deyil ürəyim,

Ürəyim dağlardadır, maral qovmaq diləyim.

Vəhşi maral iziylə, ceyranlar sorağında,  

Ürəyim dağlardadır, hara getsəm bu yurdda. 

 

Əlvida, uca dağlar, əlvida, şimal eli,

İgidliyin vətəni, şərəf, vüqar məskəni;

Harada dolaşsam da, hara getsəm də hər gün

O uca dağları mən sevəcəyəm büsbütün.

 

Əlvida ağ qarla örtülmüş dağa,

Əlvida o yaşıl dərəyə, bağa.

Əlvida o vəhşi, sıx meşələrə,

Əlvida çağlayan, coşan sellərə.

 

Ürəyim dağlardadır, burda deyil ürəyim,

Ürəyim dağlardadır, maral qovmaq diləyim.

Vəhşi maral iziylə, ceyranlar sorağında, 

Ürəyim dağlardadır, hara getsəm bu yurdda.  

Tərcümələrimdən. Katya Marinova (Bolqarıstan)

 https://literaturensviat.com/?p=213266

UŞAQLIQ – ÇÖP ÜSTÜNDƏ ŞİRİNQUŞ KÜLƏK

Uşaqlıq – çöp üstündə  şirinquş  külək –

Tez-tez qonaq gəlir yuxuma.

Geniş bir  küçədə deyil,

Sakit, balaca  döngədə

Qaçır kəpənəklərin arxasınca.

Bir neçə bulud qonur

Pətəklərin rəngli gülüşünə,

Gülüşü qapıb gizlənir buludlar,

Gizlən-qaç oynayır küləklə,

bilmir ki, yuxum  buludlarla örtülür.

 

Uşaqlıq – çöp üstündə şirinquş külək,

Bir neçə bulud, nənəm babamla -

köhnə sobadakı köz kimi xatirələrdə canlanır,

yuxularımda qorunur unudulmaqdan...

Modern Türk Şiiri ve Şiir Dergileri

https://youtu.be/VzZ9GFSdA1k?si=Oiq1JtpZIB_ADMeO

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Can DOĞAN. "Modern Türk Şiiri ve Şiir Dergileri" .

Şeir dəftərçəmdən. Fərqli bir uşaqdır bu tin uşağı

 

Bu uşaq dövrünün qanunsuz plansız fərdidir,

Həyatı və ölümüylə günbəgün əlləşir,

Bəlkə yaxşı insan deyil,

Bəlkə də pisdir –

Amma onun da ürəyi hiss edir.

Zamanı zalım misralarla qamçılayır,

Çəkir, içir, macəralara qatlanır,

Içindəki nuru paylamaq istəyir qara dünyaya,

Rəqəmsallaşmış insanlara.

Arzularıyla yuxuya gedir,

Ümidləriylə oyanır.

Sevəndə, dərisini cırıb atır,

Ürəyini caynaqlarıyla qoparır.

Asimana tuşlayır gözlərini,

Axtarır o ümmanlarda cavabları.

Fərqli bir uşaqdır

Bu tin uşağı.

Jan Follen. Şeirlər

  

HƏYAT

Uşaq doğuldu

Sərhədsiz  peyzajın əhatəsində.

Yarım əsr sonra

Müharibədə öldürüldü.

İndi kim xatırlayır ki,

Bir vaxtlar o uşaq

Alma dolu ağır kisəni

Astanada qoymuşdu,

Almalar tökülüb

Yerdə diyirlənmişdi,

Onların xışıltısı

Qayğısız quşların oxuduğu

Dünyanın səsinə qarışmışdı...

SİRR

Həyatın məxməri sirri,

Nəsən,

Harada gizlənirsən?

Bəzən

Gərgin şəhərdə

Qəfildən 

Tikinti iskələsindən

Fağır bir fəhlə yıxılır.

Amma bahar havasında

Yenə də yasəmən ətri var.

Dərin hüzn gözəl bədəndə yer alır.

Heyvan

Insanların tikdiyi yuvada yuxulayır. 

Günlər yavaş-yavaş bitir...

Müharibələr tükənmir. 

 

YER KÜRƏSİNİ FƏTH ETMƏK
Adam 

Paslı beli və sınıq dırmığı tərk edib.

Heyvanların iziylə dolu xiyabanı

Daha abadlaşdırmayacaqlar. 

Uşaq

Tunc dayaqlı qlobusu gətirib

Tutqun dağların səmtinə asta-asta fırladır.

Payız küləyi 

Onun əllərini xəfifcə bürüyür,

Uşaq həmən gözlərini yumur

Qırmızı quru toz  qalxdıqca...

 

AÇILMIŞ QAYTANI BAĞLAMAQ

Alatoranlıq

Qalın buludlarla oynayanda

Otların istisi

Tüstülənir.

Dərələr güllərlə dolur.

Hələ işıq varkən

Boz köynəkli uşaq

Dizinə dirənərək

Tənbəlliksiz həyatını yaşamaqla

Tamamilə səfehsizliklə

Açılmış qaytanını bağlasın.

Tərcümə: Sima Ənnağı