Mikayıl Müşfiq. Sevgi Türküləri (1931)

 Çiçəklər məftunu bir bülbüləm ki,

Gözlərim bağçanın gülünə düşmüş.

Qəhrini çəkdiyim gülün surəti

Xəyalımın sakit gölünə düşmüş.

Onunçün çırpınır qolum-qanadım,

Onu yerdə deyil, göydə aradım.

Gör nə bədbəxtəm ki, axırda adım

Xırda uşaqların dilinə düşmüş.

Orda-burda keçdi gənclik həyatım,

Hər yandan bağlandı rahi-nicatım,

Mənliyim, şərəfim, müqəddəratım

Bir dəli ceyranın əlinə düşmüş.

___________

Sən onun eşqilə, məhəbbətilə,

Vurmadın ömrünü başa, ürəyim.

Sevgi hədəfinə nişan alanda

Dəydimi oxların daşa, ürəyim?!

Hicran dəryasında qəlbim bir ada,

Fırtınam ziyada,dalğam ziyada,

O qızlar gözəli düşəndə yada

Az qalır xəyalım şaşa, ürəyim!

Sən canı canandan ayrı tutmadın,

Odur ki, vəfasız deyildir adın.

O, səni unutdu, sən unutmadın,

Yaşa, məhəbbətim, yaşa, ürəyim.

“Kitabçı” dərgisi, N 3, 2014

Sevinc el Sevərdən bir şeir

Azadlıq

nə qədər ki, çiçəklər dibçəklərdə yaşamırdılar
quşlar qəfəslərə,
balıqlar akvariumlara salınmamışdı
əhilləşdirilməmişdi heyvanlar...
hörülməmişdi
dərin və qaranlıq zindanlar
kimsə bilmirdi azadlığın nə olduğunu
halbuki o zamanlar da
böyük bir kürənin içində
ölümün qaçılmazlığıyla barış içində
yaşayırdı hər kəs.


http://www.azadliq.org

Mətləb Muxtarov. Övladlığa götürülmüş gecənin qaranlığı

Pəncərəmin tərləmiş şüşəsi ağlayırdı səssizcə,
qaranlıq sürətlə keçirdi gecənin yanından,
heç kəs onu saxlamırdı.
Nə gecə,nə yol polisi,nə də mən.
Mən saxlaya bilmirdim, çünki
gecəni seyr edirdim, şəhəri seyr edirdim
və göydələnlər hamiləydi reklam lövhələrindən.
Fahişələr övladlığa götürmüşdü qaranlıq küçələri,
pişiklər övladlığa götürmüşdü zibil yeşiklərini,
sən övladlığa götürmüşdün məni və bütün kitablarımı.
Mən mündəricatlar qədər sadə,
mən ilk şeirlərim kimi dayazdım.
Kitablarımdakı cümlələr gələcək zamanda bitirdi,
əslində bütün cümlələr gələcək zamanda bitir
sadəcə biz keçmişi yaşayaraq yaşlanırıq.
Mən səni yaşayıram, sən məni yaşayırsan.
Bizi heç kim yaşamır.
Məni heç kim anlamır.
Mən,
həyatı döydüyümə görə həbs olunmuşam pəncərə önünə,
amma arzuladığım kimi deyil pəncərəm önündəki mənzərə.
Nə günəş oyadır məni hər sabah qırmızı şualarla,
nə quşlar uçur dəniz kənarında qeyri-qanuni
əvəzində həmişə eyni tərəfə uçan elektrik məftilləri
və həmişə eyni tərəfə baxan daş heykəlləri görürəm.
Bax,budur bütün mənzərə.
İndi sən de mənə, səni necə fikirləşim?
Səni necə sevim səssizcə?
Qaranlıq yenə sürətlə keçirdi gecənin yanından
Mən tutmaq istəyirdim onu,
Tutmaq, yatağıma salmaq və sevişmək bütün gecə,
nə şəhəri seyr etmək,
nə küçəyə baxmaq gizlincə,
nə də gecəni pusquda gözləmək,
qaranlıqda sevmək və sevişmək,səni düşünərək.

http://kultaz.com

Sevinc el Sevər (Pərvanə). XOCALIDAN SONRA

Xocalıdan sonra
Gecələr gecə olmadı
Qaranlıq zindan oldu
Xocalıdan sonra
Çox qar yağdı
Heç birində əylənə bilmədik ürəyimizcə
Yağan hər qar yağışı
Xocalını xatırlatdı
Orda öldürülən uşaqların qanıyla qarışıb
Göylərə qayıdan qardı
Təzədən başımıza yağırdı inan ki...

Körpə balam
Təkcə qocaları
Uşaqları
Qadınları
Kişiləri öldürmədilər
Insanlığa inamımızı öldürdülər
Sabaha,
Hər şeyin yaxşı olacağına inamımızı güllələdilər...
Özümüzə inamımızı vurdular
Sən baxma televizora
Üzünü o yana çevir
Qorxulu şeylər göstərirlər
Xocalını göstərirlər

Xocalıdan sonra
Xəbər gəldi ki
Mingəçevir SES-ni partladacaqlar
Su basacaq kəndimizi
“görəsən, tez xəbər tutarıqmı
Qaçıra bilərikmi arvad-uşağı ölümün pəncəsindən?!”
Eşitmişdim atam əmimlə dərdləşəndə
Qorxudan ürəyimi yeyirdim
Gizlicə hamama keçib
Balaca vannada üzməyi öyrənirdim
Hələ də öyrənə bilməmişəm...

Sən baxma televizora
Üzünü o yana çevir
Qorxulu şeylər göstərirlər
Yenə Xocalını göstərirlər

Xocalıdan sonra
Dayımı gördüm televizorda
Həyatında ilk və son dəfə televizora düşmüşdü
Sevincini kəndə telefon açıb anama uçurtmuşdu:
“bacı, baxarsız ha, məni televizora çəkiblər
Şəhidlər Xiyabanında”
Uşaq ağlımla sevinmişdim
Özümü indi də bağışlamıram

Sən baxma televizora
Körpə bala
Sən oyuncağınla oyna
Inamla böyü
Televizorda gördüklərin səni qorxutmasın
Xocalıda insanlar insanları öldürmədi ki...
Heç adam da adamı öldürərmi?!
Sənin kimi mənə də
Öyrədilən ilk kəlmədi “cızza!”
Yəni, “əlin yanar, toxunma!”
Ürəyim od tutub yanır, balaca
Sən baxma televizora
Üzünü o yana çevir
Cızza!!!

http://www.dayaq.org

Rəbiqə Nazimqızı. "Sənə qədər" kitabından seçmə şeirlər

*
Sevgi birdən gəlir,
Yavaşca gedir bulud kimi.
Sənin eşqin də eləcə hopdu havaya, suya, torpağa,
Sonunda heç nə,heç nə qalmadı xatırlamağa...
*
Bütün sevgilər alınıb-satılır.
Ən ucuzlarını pula alırlar.
Məni neçə fikrə, neçə sözə, neçə baxışa aldın?
*
Pulumuzu vermədilər...
Dostum zəng vurmadı...
Sən sevindirmədin...
O qəzəbləndirmədi -
Bilmirəm niyə...
Amma sinoptiklər söz veriblər -
Havalar mütləq dəyişəcək...
*
Sənə məktub yazıram
Yadıma düşdüyünə sevinəsən deyə.
Hə, sevirəm səni.
Amma elə də sevinmə.
Gecəyarısı yuxum gəlmirsə,
darıxıramsa,
üstəlik,
yanımda qəşəng bir şəklin varsa,
səni sevməkdən,
sənə yazmaqdan asan nə var?
*
Nə qədər ki, yastığının altında
Telefon gizlədən kişilər var,
Qadınlar xoşbəxt olmayacaqlar...
*
Sinəmdə söz qalmayıb -
Adamlar gedəndə
sözləri də özləriylə apardılar...
*
Səni güclü bilirdim -
sevgidən, nifrətdən, qisasdan.
Nə yazıq,
bu gün anladım -
Sən də mənim qədər insansan...

2008

Kəramət BÖYÜKÇÖL. K+İ=Love. Xatirə soyqrımı

K+İ=Love
yazdığımız divarı söküblər indi,
plana düşmüşdü həmin ev.
üstünə söz yazdığımız ağac da qurudu,
sözümüz söz olmadığından.
susdu ağaclar,
yarpaq dodaqlarında,
küləklər susdu dənizin
dalğa yanaqlarında,
küləklər yudu küçələrdən
ayaq izlərimizi,
boş-boşuna əsir küləklər,
yad adamlara dəyir indi
bizə dəyən küləklər.
qoşa şəhid şəkili kimi asılı qalıb
havanın divarından
biz əyləşən skamya.
sərçə dimdiklərinin ümidi idik,
uçub getdilər,
dönərimizə şərik çıxan pişiklər küsüb getdilər,
yanımıza qaçıb gələn dilənçi uşaq
hər gün pusur yollarımızı
ümidli gözləriylə...
küçələr acından öldü ayaq izlərimiz üçün.
boyadılar bu şəhərin üzünü, boyadılar.
qaldı altında xatirlərimiz...

kulis.az

Aytən Təhmasib. QADINLIQ ÖLDÜ

(Bir qadının dilindən)
Mənə sevgidən yox,
dəhşətdən danış.
Dinləyim həyəcanla, nəfəs-nəfəsə.
Dəhşətlər daha maraqlı sevgilərdən.

Sevgini, öpüşü deyil,
əzabı, söyüşü sına.
Zorla bütün saf duyğuları,
sonra qına!
Qına ki, qadınlıq ölüb.
Ölüb bakirəlik, qızlıq.
Dünyanı bürüyüb əxlaqsızlıq.
Gündəmdə cinsi azlıq.
Nə isə...
Deyəsən pozuldu tarazlıq.
Qaçdı söhbətin duzu, dadı.
Boş verək,
qandı, qadadı.

Hə!
Nə deyirsən?!
Başlasın savaş?
Kədərdən gülüşə,
baxışlar görüşə
öpüşə-öpüşə.
Dodaq, sinə
Yenə... yenə...
Lalələr əkdim dodaqlarımla
güllələr dəyib, qərənfillər düzüləsi sinənə.
Eh!
Sevgini endirdik heçə.
Qadınlıq öldü bu gecə.

abzas.net

Gənc səslər. Türkan Zamanova. Şeirlər

http://kultaz.com

BİR OVUC KÜL
Məni qocaldan,
susduran,
saçlarımı ağardan
bütün vaxtı ötmüş
xatirələrimi,
əhvalatlarımı
atdım
kimsəsizlərin yeməkxanasına.
Gecə
kimsə yandırdı
acların ümid yerini.
Zülmətin sayrışdığı gecədə
aydın gördüm usandığım dostlarımı
qulağımı qaşındıran sözləri
fikirlərimi qarışdıran
həyatıma düyün salan
bütün hadisələri….
Yandı, hamısı yandı.
Bir ovuc kül oldu…
Yüngülləşdi yer kürəsi
qəlbim kimi…
*
BƏHANƏ
Bir bəhanə ilə
sənə vermək istəyirəm
sevgimi.
Sən də həkk edərsən
otağının divarlarına…
Baxıb şeir uydurarsan.
Gizlənib
misralarda
qonaq gedərəm
insan ürəklərinə.
Sənin
mənim
qəlbimdə olduğu kimi
hər dəfə
bürünüb sevgilərə
ölərəm qəlblərdə.
Yaşamaq bəhanəm olmaqçün….

Çağdaş poeziyamızdan

Mehman Qaraxanoğlu. Metamorfoza

*
Dəlisən - deyirlər.
Bəlkə də dəliyəm.
...Sobayla kəlmə kəsmədən
Oturub tüstünü gözləyir baca.
Sükuta daş atır çıqqıltılar.
Ürək var ikən nəyə gərək bu saat?
"Mərhəm" sözünün yazılışına baxdım lüğətdə.
Bu varolmalar, bu yoxolmalar
Özündən betər bir heçliyə üz tutub gedirlər.
Sol çiynindəki düyün cərrah bıçağına təşnə
Sevgilim öpdü.
Fikrimdən daşındım - deyəsən.
Uzanıb tavana baxıram...
Ötən həftə şəhadət barmağını
Gözümün önündə oynatdı sinir həkimi.
"Taledir" - dedim.
"Nə tale, insanın əlindədir hər şey".
İstədim ki, deyəm:
"Cənab həkim, öz nədi, əl nədi?"
İlahi bir "öz"dən özəkdən
Qopub gələn bu "öz"lər
Mənsubiyyət şəkilçisi qəbul edərək
Qayıdış əvəzliyi olursa,
İnsan əli neyləsin buna?
... Toya gedərsənmi - sordu sevgilim.
- Yox.
Sərbəst olacağam - dedi.
Ürəyimdə: "Mən də" - dedim
Və ağladım.
Neyləsin buna insan əli...
Göylər pıçıldadı:
Bəsdi, ay dəli...

"Sənin nəğmələrin" kitabından, 2006

Depressiya labirintində

Zaman dayanıb.
Saatın oxları məkana tuşlanıb.
Yuxular
soyuq şüşələrdə əks olunur.
Asimanda
boz pişik kimi
pusquda duran buludları
quşlar
qanadlarıyla
yerindən tərpətmək istər...

Ağlamaq yetər!

Külək
damar kimi kəsik küçələrdə
rastına çıxan,
ümidlərində boğulan
insanları cırmaqlayır.
Labirintdə
özünü tapmayanlar
duasını
ürəyindən buludlara ünvanlayır...

Həyatmı davam edir,
yuxumu...

Sima, 2011

Salam Sarvandan şeirlər

http://www.azadliq.org

KIŞİ
Zülmnən tapdığı çörəyi
hər axşam bölər evində
bir tikə hərəyə-
özünə, arvada, uşaqlara
və siçançün qurulmuş tələyə.


SEVGI
Zibil qutularında hər gün
çörək tullantılarını yığan bomj
bu dəfə tullanmış solğun gülləri yığırdı
qadınına bağışlamaqçün.


İNTIHAR QƏRARINA GƏLMIŞ BU QADIN
İntihar qərarına gəlib
döşlərini qucaqlamış bu qadın
qolları qoynunda
düyün düşmüş kimi görünər.

Son dəfə qışqırar:
- silləni sığaldan gözəl çəkə bilirsizsə
qadınçün fərqi yoxdu.

İntihar qərarına gəlib
eyvanda dayanmış bu qadın
özünü atmaq istəyər
göydə sürətlə axıb keçən bir ulduzun altına.


XƏTLƏR
Falçının qarşısında açılmış
bu qoca əllərin içi
hələ də eyni şeyi göstərirdi:
«17 yaşında məhəbbətini tapacaqsan…»


KƏND
Kənd göylərində
təkcə təyyarələrin səsi
özündən geridə qalır.
Heç kəsilmiş qurbanların da
itmir son xırıltısı,
soyulmuş dəridə qalır.

Kənddə eyni sürətlə gedir
inəklər, maşınlar, adamlar.

Tumanını çirmələyib
kərpic palçığı tapdayan kənd qızlarını
topuğundan sevir kənd oğlanları.