cağdaş ədəbiyyat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
cağdaş ədəbiyyat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

31 Ağustos 2018 Cuma

Rasim Qaracadan bir yazı. Azərbaycan yazıçısının bəxtsizliyi



http://alatoran.com/2018/07/26/az%C9%99rbaycan-yazicisinin-b%C9%99xtsizliyi/

Hal-hazırda ölkəmizdə ədəbi yaradıcılıqla məşğul olan, çeşidli janrlarda əsərlər yaradan insanların sayı yüzlərlə və minlərlədir. Şeir, hekayə, roman yazmaq, əlbəttə, hər kəsin haqqıdır, lakin qələmə sarılan, ilk fürsətdə kitabını çap etdirən, imza günləri keçirən bu çoxminli kütlənin yalnız kiçik bir faizini “ciddi ədəbiyyat” kateqoriyasına aid etmək olar, hətta çox daha tələbkar yanaşsaq bu məsələyə, ölkəmizdə ciddi ədəbviyyatla məşğul olanların sayı əl və ayaq barmaqlarının sayından artıq olmaz. Ciddi ədəbiyyat nədir, daha doğrusu, mənim başa düşdüyüm mənada o nədir? – əsas mövzuya keçmədən öncə bunu açıqlamanın daha sonra söyləyəcəklərimi anlamaq baxımından faydası var. İzahı sadədir. Ciddi ədiblər o kəslərdir ki, dünyada gedən ədəbiyyat proseslərini izləyir, özünü bu nəhəng mədəniyyət hərəkatının bir parçası kimi görür, roman yazırsa roman, hekayə yazırsa hekayə janrının dünyadakı gəlişmələrinin fərqindədir, nəzəri cəhətdən nələrin köhnəlmiş olduğunu bilir və bu bilik bazasıyla əsərlər yaradaraq həmin bəşəri prosesə qoşulmaq istəyir. Yaradıcılığa bu cür yüksək məsuliyyətlə yanaşan yazıçını şərti olaraq ciddi yazıçı adlandıraq.

17 Eylül 2011 Cumartesi

Azad Yazarlar yeni mövsümə başladı



Sentyabr ayının 4-də Azad Yazarlar Ocağı (AYO) üzvlərinin növbəti toplantısı keçirilib. Yeni ədəbiyyat sezonunun başlandığını elan edən AYOçular yay təlindən sonra təşkilati fəaliyyətin gücləndirilməsi konusunu gündəmə gətiriblər, bu cümlədən bir çox cari məsələlərdə müzakirə edilib. Ədəbi prosesin ümumi gedişi "öz içərisinə qapanmış kimi" qiymətləndirilib. Mövcud ədəbiyyat mühitin böyük ədəbiyyat nümunələrinin yaranmasına zəmin yaratmadığı qeyd olunub. (Aqşin, Seymur Baycan ölkəmizdə gedən analoqu olmayan inkişafı görə bilməyir və öz əsərlərində əks elətdirməyi bacarmayırlar. Buna görə də onların 3 ay müddətinə kolxoza göndərilməsi qərara alınmışdır). Habelə AYO daxili çəkişmələrə son qoyulması, məqalə, esse və publikasiyalarda təşkilati maraqların qorunması qərara alınmış, Rafiq Tağıya şifahi xəbərdarlıq edilmişdir. Ona AYO-ya qarşı hücuma keçən, ədəbi yaradıcılıq sahəsində uğursuz jurnalistlərə cavab verməmək tapşırılmışdır.

http://adyazar.az

P.S. Bu məlumatdakı bəzi fikirlərə münasibətimi bildirmək istərdim.
1. "Ədəbi prosesin ümumi gedişi "öz içərisinə qapanmış kimi" qiymətləndirilib" - öz içinə qapanmaq (müvəqqəti durğunluq, daxili sabitlik) heç də neqativ hal deyil. Çəkişmələrdən, mübahisələrdən yorulan insanlarımız bir az da öz iç dünyası ilə təkbətək, üzbəüz qalsalar yaxşıdır ))), çünki yeni əsərlər məhz öz iç dünyana qapananda, yaranır. Mənasız çəkişmələrdə yaradıcı enerjini boşuna sovurmaqdansa, öz içinə qapanıb, kiçik bir hekayə yazmaq, məncə, daha səmərəlidir ))). Yazarlarımız arasında sıx ədəbi münasibətlər yox kimi görünür (gündəmdə olan 2-3 nəfəri nəzərə almıram),bəlkə budur onları bir-birindən uzaqlaşdırıb, öz içinə qapadan?

2. "Rafiq Tağıya...ədəbi yaradıcılıq sahəsində uğursuz jurnalistlərə cavab verməmək tapşırılmışdır" - guya Rafiq Tağı sizə qulaq asacaq? ))) "Filankəsə filan şey tapşırılmışdır" ifadəsindən sovetlər dövrünün kiflənmiş iyi gəldi. Sanki hansısa raykom katibi hansısa kolxoz sədrinə nəsə tapşırır))) Jurnalistə cavab vermək/verməmək və ya o cavabı hansı şəkildə vermək hər kəsin öz işidir. Müdaxilə etməyək.

28 Mart 2010 Pazar

Cavidanın dünyasından bir baxış...


Cavidan - cağdaş ədəbiyyatımızın ciddi imzalarından biridir, onun fikirlərini bilmək, iç dünyasına azacıq baş vurmaq həm maraqlıdır, həm də önəmli... Yazarlarımızı taniyaq, sevək, oxuyaq...

Sosial İnformasiya Agentliyinin suallarını istedadlı şairə Cavidan cavablandırır



- Bəlkə öncə "Cavidan" təxəlüsü barədə danışaq? Bu şərq şairlərinin təxəllüslə tanınmaq ənənəsinin davamıdır, yoxsa gizlənmək ehtiyacı?
- Mən indi deyə bilərəm ki, hələ orta məktəbdə oxuyarkən o vaxt məhşur olan və əldən-ələ keçən “Dodaqdan qəlbə” romanındakı qadın qəhrəmanlardan birinin adının belə olması çəkmişdi diqqətimi. Bizim məhz kişi adı kimi tanıdığımız bu adın Türkiyədə qadın adı kimi qəbul edilməsi xoşuma gəlmişdi yaman...və olsun ki, yeniyetməlikdən bu yana yaddaşımın xoş ovqatlar yığılmış odasında qalıbmış hansısa unutduğum bir dolabda...Daha sonra içimdəki dəli dərviş ruhuna bağlayardım bəlkə..Nəsimi ruhuna sevgimə, hürufiliyə marağıma, daxilimdəki ikinci MƏNin məhz sufi olmasına bəlkə kökləyərdim. Hələ ilk gənclik illərimdən bu günümə süzülən zəifləsə belə sönməyən, öləziməyən nur payına... Daha sonra övladım olacaqsa, adı belə olacaq deyə inanırdım. Sanki sirli bir sükutla yanımca hər addımımda müşaiyət etdi bu ad məni, hər bir vasitə lə həyatıma girmək istədi deyərdim... Və bu variantların hər birisi həqiqətdir. Ən real və ən son səbəb isə həyat yoldaşımın adının Cavid olması idi təbii ki. Mən ədəbiyyata qapılıram deyə qərarımı verirkən bir yazdıqlarıma və yazmaq istədiklərimə, bir də yaşadığım məkandakı insanların məni və yazdıqlarımı anlayacaqlarmı deyə qorxuma qısılıb da gizlicə, üzə çıxmadan, elə kişi imzasıyla dərc olunacağam deyə Cavidan adlandım. Neyləməli ki, insan özü özünə həsəd apara da bilir və məsələn içindəki yazarın kişi yox, qadın olmasını ifşa edir...
- Əyalətdə şairə olmaq...
- Mən bayaq yazdıqlarıma və yaşadığım məkana baxaraq əsl adımı-soyadımı gizlətmək məcburiyyətində qaldığımı dedim. Əyalət – insanların sadə və qəliblərə hesablanmış həyatlarını sürdükləri yerdir. Vaxtilə sovet hökumətinin zorla hər dağın ətəyində bir məktəb açması, hər meşənin kənarında bir kitabxana tikməsi, işləməyənləri, təhsil almayanları “Tüfeyli” damğasıyla cəzalandırdığı bu məkanlarda indi insanlarımız şad və xürrəmdirlər deyərdim. Indi onlar nə oxumağa, nə işləməyə məcbur deyillər.Təbii bacarıqları və tələbatlarıyla gündəlik həyatlarını yaşayır, aram bir dalğavari ritmdə doğulur, yaşayır, ailə qurur, övlad dünyaya gətirir, xəstələnir və ölürlər...Seçki günlərində dəstəylə axışıb səs verərlər, hərçənd siyasətin nə olduğundan xəbərləri belə olmaz, dəstəylə sevərlər, dəstəylə nifrət edərlər, dəstəylə inanarlar Allaha..sanki nəhəng bir canlı varlığın ayrı-ayrı hissəcikləri kimi bütöv və tam olaraq özlərinə bənzəməyən, onlardan bircə zərrə fərqli olanları yad cisim kimi bu nəhəng orqanizmdən sıxışdırıb kənara itələyərlər, mübarizələri qızdırmaqla, üşütməklə, zəhərlənməklə müşaiyət oluna bilər hətta...ta ki sənin onları sevdiyinə inanana qədər..sənsə onları tam və bütöv sevməyə vadarsan...ya da bütün parçalarıyla sənə yad olan bu nəhəngdən vaxtında qaçıb canını və ruhunu xilas etməlisən..zira sən özün, tək olaraq bütöv və tamsan ki, buna tab gətirmək mümkün deyil... Belə yerdə onlardan, onların taleyindən yazarsan, üstünə gülərlər, hər gün yaşadıqları həyatı sənin aynanda gördükcə qəzəb duyarlar varlığına...zatən bu qəzəbin əslində öz qəliblərinə qarşı olduğunu qəbul etmək iqtidarında deyillər. Mənim əyalətimdə ərinin gün dəyməyən yeri olan hər 100 qadından yalnız bircəsi anlayacaq “Mən ərimin gün dəyməyən yeriyəm” misrasını, qalan 99-u güləcək və yeddi arxadan dönənimə söyüş yollayacaq...
- Virtual dünyada çox populyarsan. Niyə realda oxucular üçün "yoxsan"?
- Bu düzgün yanaşma deyil, ən azından mənim variantımda. Çünki real bir insanam, qadınam, həyatımın ən maraqlı illərini yaşayıram, ailəm, uşaqlarım, gündəlik yaşam tərzim, ev qayğılarım və s. var və mən bu həyatımı yaşamaqda davam edirəm. Başqa bir variantda başqa bir insan yaşayardı və o başqa insan mən olmayacaqdı, ola da bilməzdi... Virtual dünya isə evimin bir küncündəki monitordan o yandadır, orada yaşamaq da, dincəlmək də, işləmək də, oranı tərk etmək də öz ixtyarımdadır, bəzən bu bezdirə də bilər, dağıtmaq, qapamaq istərsən bu dünyanı, amma yenə də çəkicidir, maraqlıdır və real həyatın yorduğu hər bir insan kimi məni də çəkir, saxlayır...bilmək olmaz, bəlkə bizim real dediyimiz bu dünya da elə Tanrının öz kompüterində qurduğu flaş oyundan başqa bir şey deyildir...darıxanda yaradır, bezəndə dağıdır məsələn... Ədəbiyyatın məhz virtual dünyadan keçən yolunu seçdim mən, evinin dörd divarından başqa heç yeri görməyən bir yazar qadın üçün bitmək-tükənmək bilməyən bir aləmdir bura, dostlarım var burada nəhayət, yazılarım var, sevirəm interneti və onun verdiyi imkanları bir sözlə...
- Çox zaman tanınmış şairələrin virtual həmrəyliyinə rast gəlirik. Bu nədir- özlərinə dəstək, yoxsa özgələrə hiddət?
- Deməzdim, sadəcə biz müəyyən məqamlarda eyni cür qiymət verə bilərik ayrı-ayrılıqda nəyəsə və fikirlərimizi dedikcə kənardan quraşdırılmış bir dəstək kompaniyası kimi görünə bilər bəlkə.Razı deyiləm bu fikirlə.
- Yeni kitabın haqqında indidən nə deyə bilərsən?
- “Qanun” nəşriyyatının start verdiyi “Ən yeni ədəbiyyat” layihəsində mənim də yaxınlarda kitabım çıxmalıdır, haqqında ətraflı məlumat vermək istəməyərək yalnız və yalnız bir açıqlama verə bilərəm. Kişilərin hüquqlarını müdafiə edəcəyəm romanımda...
- Bəs çıxmış kitabına hansı reaksiyalar var?
Birinci kitabımı deyirsənsə, düzü heç bilmirəm də. Kitabdan nə ailəmə, nə yaxın qohumlarıma nə qədər təkid edib istəsələr də, vermədim. Hamısı paytaxtdadır, alan alıb, almayan almayıb, təbriklər olub, oxucu məktubları.. Bu qədər.
- Qan Turaldan qorxursan?
- Xeyr.
- Günel Mövlud, Sevinc Pərvanə, Nərmin Kamal, Aysel Əlizadə- həmkarlarını dəyərləndirək bəlkə?
- Dost, mən bu imzaları niyə dəyərləndirməliyəm ki? Eyni zamanda yaşayırıq və yazırıq, zəhmət çəkirik, min yerdən min söz götürürük üstümüzə bəlkə, hələ bir-birimizi də tərəziyə qoymağa sövq edilməliyik? Tənqidçilərimiz var, zəhmət çəkib qələmlərinə sarılsınlar və göz dolusu oxusunlar yazdıqlarımızı, sonra da onlar çəkişsin imzalarımıza görə, biz yox. Bu qızlara şəxsən mənim münasibətimi öyrənmək sənə maraqlıdırsa, onda deyim ki, hər birisini oxuyuram, izləyirəm, uğurlarına sevinirəm, daha güclü və daha inadkar olmalarını diləyirəm.

- Milli kitab müsabiqəsinə münasibətin necədir?
- Münasibətim – bu müsabiqəyə əsər təqdim etməməyimdir.
-Nəsrdə hansı iddiaların var?
- Roman dövrü başladı həyatımda deyərdim...

Axar.az